Onderzoek: 
Top tips
Afbeelding: 
Artikeltype: 
Tekst
Artikel: 

We kregen een stroom aan reacties sinds we ons onderzoek begonnen naar de arbeidsongeschiktheidskeuringen door het UWV. Daarin bevinden zich ook mails van jongeren. Hoe is het om aan het begin van je werkzame leven al meteen aan de zijlijn te staan?

Lisanne is 23. Op haar 16e krijgt ze de ziekte van Pfeiffer. Na die tijd houdt ze vermoeidheidsklachten en loopt ze het ene virus na het andere op. ‘Het zit tussen je oren’, zegt haar huisarts als ze 20 is. Uiteindelijk krijgt ze de diagnose ‘chronisch vermoeidheidssyndroom’. Vorig jaar oktober heeft ze daarom een afspraak met een keuringsarts van het UWV. Volgens Lisanne is de arts al door de telefoon heel sceptisch en geeft zij haar het gevoel zich aan te stellen.

Geen beperking

Lisanne schrijft: ‘Direct heb ik aangegeven dat ik daar niet voor mijn plezier zat, graag wil werken en geld wil verdienen om voor mijn gezin te kunnen zorgen. Deze mevrouw had hier totaal geen boodschap aan en geen interesse in wat voor klachten ik allemaal had en zij kon ons wel vertellen dat ME/CVS geen beperking is en dat je gewoon alles kunt doen wat een normaal ander leeftijdsgenootje ook doet.‘ Uiteindelijk noteert de keuringsarts dat zij voor 100 % aan het werk kan. Lisanne hoopt op een herkeuring, maar ziet het somber in. ‘Het komt er op neer dat je 100% bedlegerig moet zijn voor je iets kan verwachten van het UWV. Er zit niks anders op dan maar doorgaan en weer wachten tot er weer iets met mijn lichaam gebeurt.’

Alyssa (25) schrijft ons: ‘Ik wil gewoon kunnen werken en een normaal inkomen hebben, zodat ik niet meer afhankelijk ben van het geld van hardwerkende mensen.’ Ze kampt met ‘lichamelijke en psychische problematiek’ en heeft sinds 4 jaar een Wajong-uitkering. Ze is 100 % afgekeurd, maar zoekt wel naar mogelijkheden om toch aan het werk te gaan. In 2015 begint ze aan een opleiding. Drie weken geleden krijgt ze tot haar schrik per brief te horen dat ze is herkeurd en in staat wordt geacht aan het werk te gaan. ‘Ik ben niet uitgenodigd door het UWV, mijn artsen zijn niet benaderd en ook mijn stageadres is niet benaderd,’ aldus Alyssa. Ze heeft nu een sollicitatieplicht, maar ze twijfelt om aan het werk te gaan omdat ze nu al weet dat ze een vaste werkweek niet vol kan houden.

Oud vrouwtje in jong lijf

‘Ik heb een scootmobiel en ik kan maximaal 1 tot 2 uur per dag werken,’ zegt Cindel (27). ‘Dat voelt verschrikkelijk, ik heb er veel moeite mee. Ik voel me een oud vrouwtje in een jong lijf.’ Cindel heeft een baby van 11 maanden en is zwanger van haar tweede kind. Haar man werkt 60 uur per week om hun schulden af te betalen en voor het gezin te zorgen. Over een paar weken eindigt Cindels ww-uitkering, haar man verdient teveel om bijstand te krijgen en ze is afgewezen voor een Wajong-uitkering of een arbeidsongeschiktheidsuitkering.

Cindel: ‘Ik heb een diagnose die aangeeft dat ik concentratieproblemen en emotionele problemen heb, maar dat noemt het UWV onzin. Daarnaast heb ik sinds mijn zesde lipoedeem (vet- en vochtophoping). Ook heb ik astma, fibromyalgie en hypermobiliteit.’ Omdat ze na haar opleiding kortstondig gewerkt heeft, komt ze niet in aanmerking voor een Wajong-uitkering. Tijdens het gesprek met de keuringsarts krijgt ze een huilbui, maar omdat ze zich sterk wil houden onderdrukt ze die. Waarop de keuringsarts opschrijft: ‘Mevrouw herstelt zich snel’. Cindel: ‘Ik wil graag werken, ik ben geen type om thuis te zitten. Ik zou het liefst een gedeeltelijke uitkering willen en daarnaast werken.’

Verschrikkelijk

Lucas is 30 en is in 2009 voor 100 % afgekeurd. Van jongs af aan heeft hij een spieraandoening. Daarom heeft hij zijn VWO-opleiding niet afgemaakt, en ook zijn opleiding sociaal-juridische dienstverlening maakte hij niet af. Zijn arbeidsdeskundige blijft na 2009 aandringen op re-integratie en zoeken naar passend werk. Dat gebeurt zelfs terwijl Lucas chemotherapie krijgt omdat in de tussentijd bij hem ook nog kanker wordt ontdekt. ‘Ik heb geprobeerd een paar uur per dag te werken, maar ik kan een werkgever gewoon niet garanderen dat ik dat volhoud,’ zegt Lukas.

Regelmatig moet hij een herkeuring ondergaan. De laatste was vorig jaar. Lucas: ‘De keuringsarts zei toen: ‘Ik vind het verschrikkelijk dat u telkens weer met de arbeidsdeskundige in gesprek moet. Ik wil u graag definitief afkeuren, zonder herkeuringsverplichting.’

‘Die keuringsarts heeft me wel geadviseerd om vrijwilligerswerk te doen. Tegelijk waarschuwt ze me voor de gevolgen die het kan hebben voor mijn situatie. ‘Zet mijn naam op het formulier waarin je meldt dat je vrijwilligerswerk doet,’ zei ze. En ook: ‘Bel me desnoods als je er op aangesproken wordt door je arbeidsdeskundige.’ Want die denken dat je kunt werken als je vrijwilligerswerk doet.’

Uiteindelijk heeft Lucas ervoor gekozen geen vrijwilligerswerk te doen, omdat hij bang is voor ongewenste gevolgen als hij het meldt aan de arbeidsdeskundige. ‘Het is heel moeilijk. Je wilt graag maatschappelijk betrokken zijn. Maar als ik probeer vrijwilligerswerk te doen, kan dat afgestraft worden. Ik heb het gevoel dat het UWV door alle regels die ze hebben, mij tegenhoudt om maatschappelijk actief te zijn’, zegt Lucas.

Ben jij jonger dan 30 en heb je ook ervaring met arbeidsongeschiktheid en het UWV? Deel je ervaring met ons: demonitor@kro-ncrv.nl

User login